Veri Tabanlarında Anahtar Kavramı Birincil Ve İkincil Anahtar

Anahtar (Key)

Anahtar bir veya birden fazla alanın bir satır için niteleyici olarak girilmesi için tanımlanan özel bir çeşit zorlayıcıdır. Tekrarlamayacak bir anahtar alan tanımlandığında, bu anahtar alana birincil anahtar alan denir. Primary Key, Unique Key ve Foreign Key olmak üzere 3 çeşit anahtar vardır.

Primary Key (Birincil Anahtar) :

Bir tablodaki, her bir satırın yerine vekil olabilecek bir anahtar veridir. Tabloda bu alana ait bilginin tekrarlanmaması gerekir. Standart olarak bir tabloda verilerin, fiziksel hafıza üstünde de hangi alana göre dizileceğini de primary key belirler. Bu, bazen bir tek alan olabileceği gibi, bazen birden fazla alan da birleşerek bir birincil anahtar oluşturabilir. Örneğin programda personelin sicil numarası alanına göre aramalar yapılacaksa Primary key personel
sicil numarası olmalıdır. Personelin ad ve soyadına göre aramalar yapılacaksa ad ve soyad alanları birleştirilerek iki alandan tek anahtar alan tanımlaması yapılır.

Unique Key(Tekil Anahtar):

Unique Key olarak tanımlanan alan için bir değer sadece bir kere girilebilir. Bir başka satıra daha aynı verinin girilmesine izin verilmez. Primary Key ’den farklı olarak Unique Key, NULL (boşluk) değerini alabilir. Örneğin programda her personele ait bir sicil numarası olacağı için bu alan Unique key olarak tanımlanabilir. Ama isim alanı birden fazla aynı isme sahip personel olabileceği için bir Unique key olarak tanımlanamaz. Ali isimli birden fazla personel olabileceği gibi.

Foreign Key (Yabancı Anahtar) :

İkincil anahtarın bir diğer adı yabancı anahtardır.  Bir tabloya girilebilecek değerleri başka bir tablonun belli bir alanında yer alabilecek veri grubu ile sınırlandırmaya ve en önemlisi de ilişkilendirmeye yarar. Yani hem veri tekrarının önüne geçmek, hem de daha sonradan yapılan güncellemelerde ilgili verilerin her yerde güncellenmesini sağlamaktır.  Örneğin, olmayan bir kitabın ödünç tablosuna eklenememesi ve ödünç tablosuna eklenen bir kitabın numarası aracılığıyla detay bilgilerine erişilmesi gibi. Burada Kitap.KitapNo birincil anahtar alan; Odunc.kitapNo ise yabancı anahtardır.
 

Yıldıray KARACA